قدرت احساسات منفی | چطور خشم و احساس گناه برای موفقیت ضروری هستند؟

کتاب قدرت احساسات منفی نوشته تاد کاشدن و رابرت بیزواس به ترجمه مریم جعفری توسط نشر هورمزد منتشر شده است. بدون شک همۀ ما در طول روز احساسات و هیجانات مختلفی را تجربه می­‌کنیم. بخشی از این احساسات را مثبت می‌­دانیم مثل شادی، احساس رضایت و اعتمادبه­‌نفس و بخشی دیگر را منفی مثل خشم، احساس گناه، تردید و اضطراب. متأسفانه در سال­‌های اخیر، مثبت اندیشی افراطی مردم را به این باور رسانده که هیجانات منفی ناخوشایند و مضر هستند. بلکه باید تا حد امکان از آن­‌ها دوری کرد. بعلاوه اینکه احساسات و افکار منفی، احساسات منفی بیشتری را به سوی شما جذب می­‌کند. گرچه هیجانات و احساسات به­‌اصطلاح منفی ناخوشایند بوده و باعث آزار ما می‌­شوند. تحقیقات و پژوهش­‌های مختلف نشان می­‌دهند که این احساسات بسیار مفید هستند و موجبات رشد و پیشرفت ما را فراهم می­‌کنند.

آشتی با احساسات منفی

برای انسان­ طبیعی است از چیزهایی که حس بدی به او می‌­دهند دوری کند. درواقع مغز ما به­‌گونه‌­ای طراحی شده که سعی دارد از ما در برابر هرگونه خطر احتمالی محافظت ­کند. همین مکانیسم ترس اولیه که از دیرباز در وجود ما نهادینه شده است، می‌­تواند باعث ­شود که برای کاهش احساسات منفی، فرار از آن‌­ها یا واکنش نشان دادن به آن­‌ها عجولانه و نسنجیده رفتار کنیم. اما حالا به لطف سال­‌ها تحقیقات علمی، می‌­دانیم که بیشتر احساسات منفی امروزی هیچ نشانی از تهدید در خود ندارند. حالا می‌­دانیم که می‌­توانیم به­‌جای دوری از دردهای خود، مکث کنیم و آن­‌ها را بپذیریم. می‌­توانیم با آرامش آن‎­ها را تجربه کرده و به آن­‌ها پاسخ مناسب بدهیم. می­‌توانیم از هیجانات و احساسات منفی برای خودآگاهی و رشد خود بهره­ ببریم.

کتاب قدرت احساسات منفی دقیقاً به همین موضوع می‌­پردازد. این کتاب نشان می‌­دهد چطور روان­شناسی مثبت­‌گرا مانع درک درست افراد از احساسات و هیجانات به‌­اصطلاح منفی شده است. تاد کاشدن و رابرت بیزواس بعد از سال­‌ها کار و تحقیق در حوزۀ شادی به این نتیجه رسیده‌­اند که شادی، ذهن­‌آگاهی و افکار و احساسات مثبت همیشه مفید نیستند. آن‌ها می­‌توانند پیامدهای منفی به همراه داشته باشند و از سوی دیگر، احساسات منفی بخشی مهم و شفابخش از تجربه­‌های انسانی محسوب می­‌شوند.

روانشناسی مثبت گرا

نویسندگان در این کتاب به دلایل اصلی اجتناب از افکار و هیجانات منفی پرداخته و اثرات آن را بررسی می­‌کنند. این دو نویسنده ضمن معتبر دانستن احساسات و هیجانات منفی ذهن خواننده را به سمت این پرسش سوق می­‌دهند که اگر شادی این­قدر مفید است و مردم مدام آن را تجربه می‌کنند. چرا در شاد بودن بهتر از این نیستیم؟

سؤال دیگری که نویسندگان کتاب عنوان می­‌کنند این است که احساسات منفی چه هدفی را دنبال می‌کنند؟ این دو عقیده دارند که گرچه ممکن است هیجانات و احساسات منفی ناخوشایند و گاهی دردسرساز باشند، درعین‌حال بسیار مفیدند. آن دو  احساسات و هیجانات را نوعی اطلاعات می‌­دانند که ما را از کیفیت پیشرفت، تعاملات، محیط و رفتارمان آگاه می‌کنند. آن‌ها باور دارند کسانی که برای فرار، پنهان کردن و اجتناب از احساسات منفی تلاش می‌کنند، تمام این اطلاعات ارزشمند را از دست می‌دهند.

به باور نویسندگان کتاب در دل هر احساسی پیامی مفید نهفته است. اگر به هدف هر احساس منفی پی ببریم و آن را درک کنیم دیگر نیازی نیست که خود را درگیر مقابله با آن کنیم. حتی وقتی بدانیم چطور این احساسات و هیجانات منفی در خدمت ما هستند، سپاسگزار آن‌­ها خواهیم بود.

نویسندگان کتاب خاطرنشان می­‌کنند: «ناراحتی، ناامیدی، شک و تردید، سردرگمی و حتی احساس گناه یک هدف دارند. هدف آن‌ها این است که به شما اخطار بدهند تا ترمز کنید، برای تفکر و استراحت به خودتان پناه ببرید و انرژی و منابع خود را حفظ کنید.»

چرا از بروز احساسات منفی اجتناب می‌کنیم؟

کتاب قدرت احساسات منفی این ایده را پیش می‌­کشد که احساسات و هیجانات به‌خودی‌خود منفی یا مثبت نیستند. بلکه نوع واکنش ما نسبت به آن­‌هاست که ماهیت‌شان را تعیین می‌­کند. این کتاب احساسات منفی از جمله خشم، ناراحتی، اندوه و اضطراب را به­‌دقت تشریح کرده و انواع آن را معرفی می­‌کند.  کتاب قدرت احساسات منفی به این موضوع می­‌پردازد که چطور می­‌توان به شکل صحیح آن­‌ها را به خدمت گرفت. همچنین این نکته را بررسی می­‌کند که جوامع و فرهنگ‌­های دیگر چطور با احساسات و هیجانات منفی برخورد می­‌کنند. همینطور تفاوت فرهنگ‌­های غربی و شرقی در برخورد با احساسات و هیجانات انسانی را شرح می‌­دهد.

کتاب همچنین به ریشۀ پیدایش اجتناب از احساسات منفی و نتایج آن می­‌پردازد و خاطرنشان می­‌کند که بسیاری از مشکلات ما نه از افکار و احساسات آزاردهنده، که از بی­‌میلی ما برای نزدیک شدن به آن­ها نشأت می­‌گیرند. نویسندگان کتاب اعتقاد دارند وقتی موضوع هیجانات منفی از جمله اضطراب در میان باشد، فقط یک مشکل جدی وجود دارد و آن هم اجتناب کردن است.

موضوع دیگری که کتاب قدرت احساسات منفی پیش می­‌کشد و ممکن است باعث حیرت شما شود این است که شما نمی‌توانید و نباید صفات اخلاقی ناخوشایند شخصیت مثل ماکیاول­گرایی، خودشیفتگی، سایکوپاتی و اعمال نفوذ بر مردم یا فریب آن­ها برای دستیابی به هدف را نادیده بگیرید؛ نویسندگان کتاب می­گویند این کار درست نیست. زیرا شما را از غنای زندگی واقعی محروم می‌کند. برای پیشرفت در سفر رشد شخصی، عشق، معنا و هدف زندگی لازم است از تمام‌ جنبه‌های شخصیت خود از جمله تمایلات سیاهتان آگاه شوید و بتوانید در صورت لزوم آن‌ها را کنترل کرده و به خدمت خود درآورید.

کل‌گرایی راه مقابله با قدرت احساسات منفی

کتاب قدرت احساسات منفی از هفت فصل تشکیل شده است. این کتاب شامل حجم زیادی از پژوهش علمی و دانشگاهی است اما درک آن آسان و خواندنش سرگرم‌­کننده است. آنچه بر اعتبار کتاب می‌­افزاید تخصص نویسندگان کتاب در حوزۀ روان­شناسی به­‌خصوص روان­شناسی مثبت­‌گرا است. همینطور ارجاع به تحقیقات دانشمندان متعدد و نتایج به دست آمده از این تحقیقات است.

این کتاب برای کسانی مناسب است که به اضطراب اجتماعی دچارند، اعتمادبه­‌نفس ندارند و برای هر چیزی نگران هستند. یا کسانی که مدام سعی می­‌کنند به افکار و احساسات مثبت بچسبند و تا جایی که امکان دارد از هیجانات منفی پرهیز کنند. کتاب پیشگامانه و خوش‌­نثر و است از پایه­‌های علمی برخوردار است. همینطور بینش­ تازه‌­ای در مورد نحوۀ برخورد با هیجانات و احساسات منفی در اختیار خوانندگان قرار می­‌دهد.

با مطالعۀ کتاب به این موضوع پی می­‌برید که چرا و چگونه می‌­توان این نوع احساسات را به‌­عنوان پاسخ‌­های طبیعی به وقایع عادی زندگی در نظر گرفت. و اینکه سرکوب این احساسات درست نیست و به سلامتی شما آسیب می­زند. بعد از مطالعۀ متوجه می­شوید که هیجانات و احساسات منفی می­توانند به­‌مراتب مفیدتر و سازنده‌­تر از همتایان مثبت خود باشند. بعلاوه کنترل و بهره‌­برداری از طیف کامل احساسات و هیجانات انسانی شامل موارد مثبت و منفی فراتر از شادی صرف است.

پیام اصلی کتاب این است که احساسات منفی را همان­طور که هستند بپذیرید و فوراً آن­ها را رد نکنید. چراکه این کار بخشی از کل­‌گرا بودن است. کل­‌گرا بودن یگانه راه برای رسیدن به زندگی بهتر و کامل­‌تر است. این کتاب را به علاقه‌­مندان حوزۀ روان­شناسی یا هر کسی که می­‌خواهد با احساسات خود رابطۀ بهتری برقرار و درک بهتری از آن­ها به دست بیاورد، پیشنهاد می­‌کنیم.

کل‌گرایی؛ ابزاری مؤثر برای مواجهه با چالش‌های زندگی

«در جهانی که در آن طرد شدن، شکست، نداشتن اعتمادبه‌­نفس، ریاکاری، از دست دادن، بی‌حوصلگی و برخورد با آدم­‌های ناخوشایند و نفرت‌­انگیز اجتناب­‌ناپذیر است. ما نویسندگان کتاب این تصور را رد می­‌کنیم که مثبت­‌اندیشی یگانه راه­‌حل مسائل است. ما این باور را مردود می­‌دانیم که سلامتی نشانۀ زندگی با کمترین درد و رنج است. در حقیقت، زمانی که تمایل نداشته باشیم درد اجتناب­‌ناپذیر زندگی را تحمل کنیم- چه مرگ والدین باشد یا طلاق یا نگرفتن آن ترفیع بزرگ در محل کار- درد به رنج تبدیل می‌­شود. رنج زمانی پدیدار می­‌شود که ما به تشدید ناراحتی عاطفی، جسمی یا اجتماعی پشت می­‌کنیم.

به‌­جای تلاش برای ترویج شادی بیشتر، ما از توانایی به‌­کارگیری طیف وسیعی از حالت­‌های روانی مثبت و منفی برای واکنش مؤثر به رویدادهای زندگی حمایت می‌­کنیم که در یک کلمه خلاصه می­‌شود: کل­‌گرایی. در مواجهه با چالش‌­های ناگزیر زندگی، ما زمانی عملکرد بهتری داریم که از تلاش­های غیرضروری و غیرسازنده برای مهار افکار و احساسات منفی دست برداریم. یک انسان کامل (کل‌­گرا) در خدمت چیزهایی است در زندگی برایش اهمیت بیشتری دارند. گاهی این امر ما را ملزم می­‌کند از بخش تاریک هیجانات‌مان بهره‌­برداری کنیم.»

پیشنهاد کتاب‌های بیشتر از نشر هورمزد:

1.  48 قانون قدرت نوشته رابرت گرین
2. هنر و دانش گوش دادن اسکار تریمبولی
3. عادتهای اتمی نوشته جیمز کلیر
4. هنر جنگ نوشتۀ سان تزو
5. قدرت عادت نوشته چارلز داهیگ
6. بازی بلندمدت نوشته دوری کلارک
7. فریلنسر شوید تا به آزادی برسید نوشته الکساندرا فاسولو
8. ما ساده نیستیم نوشته کریستوفر چابریس و دنیل سایمونز
9. دیجیتال عزیز به قلم کریستی گودوین
10. از فرسودگی تا آسودگی نوشته خانم ملو کلارکو
11. حرفه و خانواده نوشته خانم کلودیا گلدن
12. کتاب سقلمه نوشته ریچارد تیلر
13. هفت عادت مردمان